Apoi Tuk E, Ral Lo Kap Nih USDP Party Nu Va An Thah Hna

Watlet peng ah USDP Party chungtel nuva meithal kah an tong
Sagaing ramthen Watlet peng ah USDP party chungtel nuva cu Oct. 14 zing suimilam 11:00 ah Watlet – Shingmah lam Yonepinkung le Sataungni kar ah meithal kah an tong tiah khuami sin in theih a si.

Shingmah khua thar i U Ting Tan (Kum 40) le a nupi Mah Yee Thant cu Watlet khua ah Covid rai kham sii an i chun i an kir lei ah kah an ton hi a si tiah khuami pakhat nih a chim.

Khuami pakhat nih “An nuva in Covid rai kham sii an i chun i Watlet in an kir lei ah kah an ton hi a si. An nuva in USDP party chungtel an si. An pa hi palek he zong aa theihngal ngai mi a si. Mizei phu nih an kah hna ti cu kan thei lo. An pa cu a hmun ah a thi colh i an nu tu hi hliam hma he a zaam i a tlau. Khoika a zaam kan hngal lo” tiah a chim.
Credit: DVB
Cre. The Hakha Post

Hakha ah Ramkulh Lah-Wah-Kah Zung a kaang, 2021 October 14

Hakha khua, Chin Oo Si sang ah a um mi Ramkulh Lah-Wah-Kah Zung cu tu zaan suimilaam 10:30 hrawng in a kaang tiah kan theih.

“Zaan suimilaam 10:30 hrawng in mei alh kan hmuh. Ramkulh Lah-Wah-kah Zung a si. Zeiruang ah dah a kangh ti theih a si lo. Mei thattu zong ho hmanh an um lo,” tiah sangmi pakhat nih The Hakha Post ah a chim.

Hi Zung a kanghnak kong he pehtlai in thawng fiang theih a si rih lo.
Crd. The Hakha Post

๐Š๐ข๐ซ ๐“๐ก๐š๐ง๐ง๐š๐ค ๐‹๐š๐ฆ ๐š ๐”๐ฆ ๐ญ๐ข ๐ฅ๐จ ๐ฆ๐ข ๐ค๐š๐ง ๐‘๐š๐ฆ ๐๐ฎ๐š๐ข๐ง๐š๐ค

A tu hrawng mizeimaw sin in ralkap cu doh khawh phun an si lo. Kan tei hna lai lo; kanmah lila kan fak sawhsawh, kan mipi nih a tuar sawhsawh, Kawl pawl nih an tuah ve lo le Kawlrawn (Rangoon, Mandalay, Naypyidaw) lei nih an kah ve hna lo ah cun,โ€ฆtibantuk tete hi an chuah pi lengmang. Hihi mizeimaw caah lung a vaivuanh tertu a si tawn ve. Cucaah, thuk deuh le fiang deuh tein kan zoh than a herh. Raldoh cu hngakchia zei hngal lo thok in upa zong nih kan duh cio lo mi le kan cohlan cio lo mi tuahsernak a si โ€“ zapi hngalh a si ko. Nain, zeiruangdah kan duh lo bik mi cu kan tuah cuahmah? Zeiruang dah ral kan tuk ti mi hmanthlak hi fiang deuh te in kan ruah than le theih than lengmang a hau.

๐‘๐š๐ฆ ๐ค๐š๐ง ๐๐ข๐ซ๐ก ๐ง๐ข๐ง๐  ๐ฅ๐ž ๐ค๐š๐ง ๐›๐ฎ๐š๐ข๐ง๐š๐ค

Kan rampi cu 1947 Panglong Agreement in a sem mi ram a si kan ti. Panglong hnatlaknak cu Miphun (4) fonh in ram pakhat ser ti ding in biakamnak a si caah a biapi tuk mi a si ti mi a langhter. Miphun pakhat a nunnak ah a biapi bik mi kan nunphung le kan biaknak, kan ca le kan holh vialte kha miphun dang he fonh ding in biakam minthut mi a si. Cucaah, Panglong hnatlaknak cu zeidah a si, ti mi biahal awk a um colh.

Panglong Agreement ah biakam le hnatlak mi hi pa (9) lawng a um. Cu chung cun a biapi bik mi cu hnatlaknak pa (5) nak le pa (7) nak hi an si. Hnatlaknak pa (5) nak cu; miphun pa 4 (ram 4) i fonh in ram khat kan ser ti lai nain kan mah le kan ram cio ah cun kan mah tein kan ii uk lai. Kanmah tein khuakhan lairelnak nawl (full autonomous) kan ngei lai, ti kha a si. Hnatlaknak pa (7) nak cu; kan ser timi ram pi cu Democracy ukphung in kan uk ti hna lai, ti a si. Cucaah Panglong hnatlaknak nih a chim mi cu Federal le Democracy ukphung kha a hram bunh in ram kan ser ti lai ti a si ko. Cu ruang ah nihin kan ceih len mi Federal le Democracy hi kan caah thil thar an si lo. 1947 kum lio kan pupa hna biakam le an hnatlak cia mi kan hun ceih than ve le an neh-nang kan hun zulh dawi than mi tu a si.

Cuti cun Panglong Agreement ning cun Gen. Aung San hruainak in phunghrampi an hun tial. A hran an dih. Tuan deuh ah kan rak langhter tawn cang bang, Gen. Aung San duh ning in thil a hung tlin tluahmah tik ah U Saw le a hawi le nih an rak hnahchuah caah 1947 July 19 ni ah an thah nak kha a si. Aung San um ti lo hnu in U Chan Htun hruainak in phunghrampi tial cu an hun pehzulh. Aung San um ti lo hnu in a hung chuak mi 1947 phunghrampi cu Panglong Agreement pa (5) nak (federal) mah te khuakhan lairelnak kha an kan hnon piak. Federal a si lai; mah te khuakhan lairelnak a um lai ti mi cu an kan buar piak. A hramhram in an thlau. 1947 phunghrampi cu Panglong hnatlak nak a pa (7) nak a si mi Democracy phunghrampi lawng a hung si. Federal a thawtnak an kan hlonh piak. Democracy hmanh ah a tha bik an ti mi Parliamentary Democracy phung a rak si ko nain miphun tam pi umnak, biaknak tam pi umnak, nunphung, ca le holh tam pi umnak ram pawl caah cun Democracy ukphung lawng cun a za lo. Zei ruang ah? Democracy kan timi cu mitam deuh duhnak paoh in kal pi mi le mitam u hnatlaknak zulh in ukphung kha a si. A zual hma mi cu Kawlram chung um mi miphun hna kan mi lu rel aa thlau tuk mi hi a si. A tam u cu Kawl miphun an si caah an mah duhnak paoh ah Na tum a hnar-phe sawh mi hruai bang in an kan hruai khawhnak a si. Cucu democracy ukphung ning te a si ko. Cu ti cun milurel tam u a simi miphun pakhat nih an duhnak poah ah an kan hruai mi cu dingthlu lairelnak le tlukruannak um lo kan ti caah tlangcung mi nih hriamtlaih in dothlennak tuah kan rak thok cu a si. Cucu, min a thu mi kan pa le nih an rak i fian cia caah, โ€œKan mah le kan Chinram teah kanmah tein khuakhan lairel khawhnak nawl a um rih ko ding a si ah cun kan nih zong min kan thut ve ko laiโ€, tiah an rak tinak hna kha a si.

Miphun cawh umnak ram ah cun democracy ukphung lawng cun a za lo ti mi cu kan ram nih mithmuh kut tongh in a rak langhter. Bianabia ah, 1961 kum ah Prime Minister U Nu nih democracy ukphung (1947 phunghrampi) ning te cun; hi Burma ram chung um mi miphun vialte kan zoh tik ah Kawl miphun hi milurel tam bik kan si. Kawl miphun nih kan biak mi cu Buddhism a si. Cucaah, kawl biaknak a si mi Buddhism cu ram pumpi biaknak a si awk a si tiah ramkomh Hluttaw ah bia tungtlang a rak dirh. Culio ah tlangcung mi MPs pawl nih an rak duh hrimhrim lo. Kawl ram cu miphun kip cawh in dirh mi ram a si. Biaknak tam pi umnak ram a si caah miphun pakhat lawng nih an biaknak a si mi Buddha biaknak kha ram pum pi biaknak tuah ding cu an rak doh, kham an rak timh. Sihmanh sehlaw, Democracy phung ning tein me (vote) an hun thla. Tlangcung miphun vialte fonh mi kan me (vote) cu Kawl miphun pakhat an vote zat kan si lo tik ah cun democracy phung ning tein mitam-u duhnak kha duh zong duh lo zong ah cohlan a hau. Cu tin cun Buddha biaknak cu ram pumpi biaknak ah a hung cang. Cu ruang ah nihin kan u-nau KIO/A (Kachin Independence Organization/Army) ram tang.
Thawng Tha Lian S

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*