Khah Mipi Nih Kan Theih A Harh Ngai Mi Cu Phiasa Duh Ah Rian Tuan Kan Tam Ca Ah Ralrin Kan Hau Cang Hih Mipi

Chin ram ah buainak lianpi a chuak. CDF cu a tlang le a peng in an dir cio caah pengkhat le pengkhat an i kap. A kap rih lo mi zong an bia in an i dong cang. An kalpi mi he an i do cang. Hmailei ah cun an i kap thiamthiam lai.

Ka hnu zarh ah Mara cung ah Mara ralkap kan si a ti veve mi MDF le CDF-Mara an i kap.
Tulio zong ah Zophei ram chung ah rem lo nak a chuak ngaingai. Fake account in an tialmi a si nain upa lungfim nih an tialmi a si tiah a fiangmi cu an laica hmaning, thil an thei ning le a dang tete a tampi. Cu caah fake account in cattialtu hi ngakchia an si lo ti a fiang.Cu caah Zophei ram chung buainak hi a deuh a si lo i a lengtu ah a chuak rih lo bia a si ti a fiang. A rauh hlan ah bia tampi a chuak te lai.

CDF cu a tlang le a peng kn dirh ciomi a si tik ah ramri an i cuh te lak. Cucaah tih a nung tuk te lai.
Cucaah hruaitu ttha le lungfim, miphun huam in hruatu ttha kan ngei hlan cu kawl ralkap nih kan uk ko hna seh. Laimi cu fim a cuhmi,hruaitu a cuhmi miphun kan si. Cu vialte cu ram kan dawt ruang si lo in tangka eihmur kan duh caah a si deuh.

Thawngdang relve chih ta law, Stalin Tha Cung Lian nih, Hmelchunhmi Vapual hi thlen a hau cang ko rua lai,” timi tlangtar in cabia a rak ttialmi ka ruah lengmang tikah, tulio kan miphun biaraldohnak le sining he zohchih cun a haute reng ko hnga maw ka ti.

Zatlang nun kongah siseh, nuntual (society) kong ah siseh, chungkhar tthithruainak kongah siseh, tthancho lam kan panh kan ti ko bu ah, pupa nehnang kan thlaumi a tam cang. Cucu fimchan kan timi (Information Technology) vawlei kan lamh hnu, online media thazaang a cah hnu ko ah hin a lang chin lengmang ko ruah hlah maw tiah ka ruah.

Zeicahtiah, philh cangmi hna kha a thar in hun bih awkin hmuh an si i, nunphung nih a rem lomi thil kan tehmi tampi zong a hun kan chimh. Cucaah nehnang kawl tthan le bih tthan a cu ko rua. Mifim nih an chim tawn, “Hnulei thil kha cuanh lo ahcun tthancho khawh a si lo. Hnulei thil cang kha hmalei thil hmuhnak mit autertu an si,” an ti. Cucaah hnulei thil cuanh in tulio kan miphun sining le cuhlan sining khingthlai kan hun i zuam lai.

Hmelchunh Vapual Nun Zohchih: Vapual nunzia cu tampi chim hau loin Laimi nih a tuanbia theih dih a si. Hmelchunh ah hman a sinak aruang zong chim hau loin hngalh dih a si fawn. Cucu zeidang ruangah si loin, ai dawhmi a nunzia, dawtnak le zawnruahnak lungput a ngeihmi kha a si. Cun zumh awk a tlaknak zong kha hrelh awk ttha loin i hmelchunhmi a si chih.

Anih cu a dawt tukmi a nupi fano cawm ding dirhmun a si lio ah cun chukcho a zuang, horkuang a hrawng, tihal rawlttam in a um hmanh ah a thaisung ca ah ti’n ai hne ttialmal. A rawlttam le buhrit a celh ti lo le a tihal a celh ngang ti lo hnu, din-ei a duh hmanh ah ka nupi nih ka lemh thawng a theih sual lai ti’n tlang hra dan phen ah a ding-ei ti si. Cubantuk nunzia cu hmelchunhmi a si. Hmelchunh a si bantukin hlanchan pupa hna nun zoh tikah, an rak khen taktak ko.

An nunzia a rak i dawh tuk. Zatlang nun kongah siseh, chungkhar khuasaknak ah siseh an rak khen. Sinain tuchan Laimi nih cun kan ngenh deuh ko rua, Vapual nunzia keng ti loin chinbu zia hlah maw kan ken cang rua ka ti. Mah Laimi le Laimi, chungkhat rualchan zong kan i sehpah cang. Hi thil vialte hna hi thinlung tlang sannak ruangah a chuakmi an si ti ko u sih. Zeicahtiah, vapual nunzia cu pei kan thlau fom cu.

Kan chim cang bang, Vapual cu dinfelnak nih a thuam ti si. Sinain tulio kan miphun chungah dinfelnak kha bawi ti loin dinfellonak tu kha a bawi. Pupa hna cu dinfelnak kha an rak ttanh tuk caah, zumlotu an rak si kan ti ko bu ah an thlacamnak hmanh ah “dingthlu lairel” hi an chim lengmang mi a si. Cun annih cu an i hmelchunhmi Vapual kha an thlalang a rak si caah, dawtnak nih a thuamh hna.

Phun dangin chim ahcun, dawtnak nih a uk hna. Sinain tuchan ah cun dawtnak nih uk loin huatnak nih a nenh in a kan nenh. A fawinak in chim ahcun, thinlung ah dawtnak nih hmunhma a co kho ti lo. Dawtnak nih a hrinmi zaangfahnak kha dawtnak a len lo tikah cun nahchuahnak a chuak, nahchuahnak a chuah tikah ral ah kan cang. Ral kan si cang hnu ah cun i dawt a har tuk cang. Hitiningte kan kal ko ahcun zeidek kan va phum te hnga?

Nunphung Cuanhnak: Nunphung kan timi cu, ca, holh, thuam le laam hna hi an si. An dihlakin an biapi, kilven zong a herh bakmi an si. Pu Than Thluan nih, Hlan pipu hna kha tuchan minung nakin an thiamsang deuh lo nain nunphung kilven an i fawih tuk; sinain tuchan Lai mino tete cu fim chan nan ti i nunphung nan kilveng kho lo. Taktak ti ah cun, nunphung kilven hi thazaang in a si lo, fimkhurnak in a si. Cucaah hlan chan nakin nunphung a kilveng kho deuh le dawhter kho ding nan si, nain a thlau in nan thlau lehlam,” a ti. Cucu mithmuh kut tawngh in hmuh khawh a si.

Naite ah US le Australia ram khuasa kan Laimi nih tuahmi muicawl tlawmpalte ka zoh. Laiholh in kan kotho sining le pawcawmnak ah hmanrua thil min an hal hna. An muisam ka zoh ah an phaknak ram ah a chuak mi minung si dawh an si lo, tleirawl uak deuh an si. Mi pakhat bang cu, Lo thlawhnak ah zeibantuk thilri dah Lailei ah hman a si, tiah an hal tikah, ai thawh i, sobul tiah a leh.

Ka soi khi si loin kan Laimi sining le nunphung a tlau a langhnak a si ti khi ka chim duhmi a si. Hi nih a langhter mi cu, nunphung a uar lem lomi kan miphun hawi cheukhat cu kan miphun sining, kan kotho sining an philh diam cang ti a fiang; rual nau deuh pawl hna bang cu kan nunphung he an i hlat tuk, rual u pawl chungin cheukhat kan nunphung a uar lem lomi pawl zong cu tthiamtthiam an si.

Voikhat cu taang 8 tang sianginn ah ka va kal. Kanmah Laimi kokek a simi ngakchia pawl Miraang holh bak khin tloksaphut in bia an i ruah ka hmuh hna. Mi pakhat kha ka thawh i, Ziah na pa zong Laica a uar ngai fawn ko, nunphung zong a ttanh ko. Laiholh na thiam lo maw ka ti i thiam lo a ti. Laiholh in tlawmpal bia ka hal i a fiang kho lo. A hawile zong cu, tu ka chimmi hi nan fiang maw ka ti hna tikah, ahohmanh a fiangmi an um lo.

Nan nu le pa nih nan inn ah Laiholh an in chim hna maw, Laiholh nan hmang lo maw ka ti hna tikah, an ka let fawn lo.” Hitiningte a si ko ahcun kum sau a rau lai lo, ramdang um Laimi lakah Laiholh a tlau colh lai ka ti hna. Salai Van Lian Thang nih Laiholh le Hmailei a Dirhmun” timi cabia a ttialmi hna kha ka mitthlam ah a cuang i a tak ram pei phak te khawh si hi ka ti.

The Chinland Post he tonnak ah Dr. Lian Sakhong nih “ka ngaih a chiabikmi cu Hakha khuachung ah Hakha holh dik le fek tein an holh duh ti lo. Bia kaa khat an chim lioah baifang pa-nga pathum tal hi cu Kawlholh an telh. Hining a kalcun kum 50 tikah Hakha ah Laiholh a leng ti lai lo.

Shan khualipi Tuangyi ah Shanholh a tlau bantuk; Kachin khualipi Myitgyina ah Kachinholh zalamtlang ah a um ti lo bantuk a va si ve te ko lai” tiah a chimmi Salai Van Lian Thang nih a chim chinmi ka ruah nolh tikah, Laitlang hmanh ah Laiholh a len lo i miphun dang holh nih dolh a timh ahcun ramdang chinchin ahcun miphun tenau kan sinak a lang colh lai ti zong a ka ruahter.

Sinain The Chin Express nih, “Dagon University, Rangoon” ah ‘Laica cawnnak an thawk, tiah a ttialmi ka relmi le, cozah hrimhrim nih nihlawh man (lahkhah) pekin Laica cawnnak kan Chin ram ah tha a pek cang, tiah Cherry Par nih a ka chimh tikah, khatlei kam in ka thanuam. Mahbelte, Laitlang ah Laiholh a tlau kho ngaingai lai lo, ramleng ah a tlau te ding khi tuhin cuanh khawh cia a si tikah ngaihchia cu a si.

Hi kong he pehtlaiin a lungfah celh lo ah, Rev. Hrang Bik Ceu nih, Laimi kan thuam cu Laiholh a si. Cucaah ramleng um Laimi hawile hna Laiholh in van holh uh,” tiah ramleng um kan miphun hawi bia a kan cahtak. Cun Rev. Dr. Law Ha Ling nih Australia a tlawn lio ah a chimhtak mi cu, Miraang ram ah um i miraang holh thiam hi thiam a si lo, miraang ram um ko bu ah Laiholh thiam tu hi thiam taktak cu a si.

Laiholh nan thiam lo ahcun miphun tlau nan si,” a ti. Cucaah nunphung tungtlangpi caholh kan philh ahcun, thil dang in nunphung dirpi khawh a si lo caah, zohrem duh in ni sunglawi caan ah kan i hrukaihmi kan miphun si langhternak thuam kan timi Lai thil hna hmanh hi sullam a ngei lai lo.

Langak si ko nain awtaw mei bunh kan lo lai. Cucaah miphun a tlau lo nakhnga caah a biapi bikmi suttung cu Caholh a si. Caholh na kilven, ka kilven khawh ahcun kan him tinak a si. Hika ah nunphung kong ttial duh ahcun tampi ttial ding a um ko, sinain kan nunphung lakah a biapi bik tiah ka ruahmi caholh kong kha ka hmaithlak mi a si caah, hitihin ka donghter rih lai. Credit: Carson Twintwin