Pasaltha Pakhat Nih A Chim Mi Cu Mipi Nih Kan Theih Ding Le Kan Ruah Hrimhrim A Hau Cang

Kan rampi MAH nih uknak a lakin, zapi nih kan duhlo ruangah, chun/zaan mang hmanh i kan manh ballo mi rian ṭuan i awt in, Tlangrian thawhin zapi cu kan i thawh tawp ko kha mu! Nihin kan ram zohtikah 50% nih cun an kan dinhtak pah cangrua hlah maw ti awk a si.

Aruang na tuak bal maw Hriamnam ṭha neih lo,ei din ṭha neih fawnlo, Kuak le kuva cawknak chungkhar hal lengmang he, khuallam ah tihal rawlṭam tuar, ruahsur i dawrnak (muka) hmanh neihlo, Hlawh cu chimhlah rawl pawkhim eiding hmuhlo caan atam! Chungkhar u le nau Ramdang um bawmchantu a nei ve lo mi ca ko lebangah cun aw, mitthli tlak caan a tam!

Nu le pa, u le nau; Dawt le rianbomh theilo le huamlo kan silo hih  Dawt le an sin te i zing zaan tirawl ei din a nomhzia thei ve mi te kan si ko Nupi le fa (keimah zawnah, miram chinchap ah, cawmtu le ṭuantu dang umlo he) neicangmi ca ah le bang cun aw, zeitluk in a har lai nan ruat ve bal dek maw.

An mawh hrim hrimlo e, Hi dothlennak hi experience an neihmi rian a si ballo i, an chunmang hmanh i an manh balmi rian zawng a si fawnlo hi awh! Nihin ah; mitampi kan um, kan tâng rih ko. kan unau hna nih an nunnak an pek cun kan pek ve lai, kan phai hna ko seh law chungkhar le rualhawi dang mihna nih cun, tiah pasal pacan chuahin a dir pengmi tampi kan um rih ko!

Nan lung dawng hrim hrim hlah seh, hi rian hi aw, a fawilo mi le ruah ballo mi rian fawh a si hi! Cun aw Sianghakchia fellowship/NGO/Christian fellowship/Gospel Team tbt., bantuk ah kan ruat hlah u law ! Hriamtlai phu kan si ti kan philh piak hrim hrim hlah u.

Palhmi tampi kan neih ko lai, kan ruah ballo mi rian pei a si ve fom cu. Kan sualnak le kan palhnak lawng kan bawh hin sawh hlah ulaw. Ruahnak tu lungthiangte in kan cheu u.Biacah: Kei cu aw, hi dothlennak ruangah ka nunnak tiangin a dih i, thihloh ka va tawnsual asi zawngah; Zei Global nan si pekah, Ka thihhnu ah van ka daw len hlah u law  Ka thihman laksawng (Bulhnak an ti rua) zawng ka chung le van pe hrim hrim hlah u.

Hi dothlen rian hi ṭhawng ngai le,ṭha te i ka ṭuan khawhnak ding ca hmanh i a ka bawm chan lo mi le,a ka daw lo tu nih, ka thih hnuah Van ka daw hrim hrim hlah u! Ka Thih ruangah ka chung le laksawng pek zawng ka uar ve hrim hrim lo! Ka Kuak zuk awk fungkhat hmanh a ka pechan lo tu nih ka thih hnu ah ka ca ah nan neihchiah, nan phaisa Ngamu zawng van dih hrim hrim hlah u law, tiah biacah kan duh fawn hna!

Tikhan Zei khua dah na ruah Aman a fak ko mu, maw Ram le miphun luatnak. Aherh ah cun, Ka thih tiangin ka ṭuan ko lai, a fawilo mi le ruah ballo mi;hi luatnak rian hi. Ka ram le ka miphun, ka tefa tiang i an luatnak ca ah cun, ka siannko e ka ngeihchun ka nunnak te hi. Credit: T Zosangpuia

Thawngpang dang, Rambuainak le hmun tihnung takmi hna pawl i,a kal lengmang tu British pa cu a tuah hin vawleicung i hmun tihnung bik tikulh ah kal dingin ai timtuah cuahmah lio a si.A minah Miles Routledge ti a si.Hi pa hi Taliban pawl nih nawlngeihnak an laknak ram Afghanistan le Russia nih an dohmi Ukraine ram pawl ah a kal lawng si loin Kazakhstan an buai lio zongah a va kal ngam thiamthiam mi pa miral tha ngaimi pakhat a si.

Tutan ah hin mizeihmanh nih an pehtleih khawh lonak miphun pawl khuasaknak North Sentinel tikulh ah va tlawng dingin ai timh lio a si.Hi ti kulh hi India nih a ngeihmi tikulh a si i,Bay of Bengal ah a um mi a si.Tikulh i Biaknak miphun phunkhat hna nih cun an mah a rak neihniamtu mizeipaoh cu an rak doh hna i,an rak thah ko hna.A fawinak cu an ram ji tihnung taktakmi ram mui bak an si ti a si.1867 lioah mifim hna nih an rak hlaihlai dih i,

British mi pawl an i citmi lawngpi cu hi tikulh pawngah hin an accident sual i hi hna miphun pawl nih hin an rak buai ngaingai hna ti a si.Lawng chungah athumi minung 106 pawl cu British cozahpi nih a chanhhlan ah hi hna miphunpawl nih hin an rak doh len hna tiah an rak hmuh khawh .2006 lio zongah Sentinelese i nga tlaimi pahnih zong an rak thah hna.2018 ah US missionary John Allen Chau zong an rak thah cang.

Hi hmun i a um mi miphun pawl hna hi vawlei cungah pehtleihmi a ngei lomi a hrut bikmi miphun tiah min tiang zong an sakmi hna an si.Miles Routledge nih cun a nunnak a him khawhnak ding caah fimkhur tein um kal khawh ai tim.PPE uniform ai hruk lai i, lawng fate pahnih ai hruai hna lai.Lawng pakhat ah cun hi miphun hna an khuaruahnak thlen ter dingin sertom( mei) in kah hna ai tim.

Lawng pakhat ah cun amah cu PPE thilpuan hrukin Starling Camera he a thil tonmi pawl cu record khawhnak dingah Solar pheng pakhat a bunh lai ti a si.Hi hna ram mui khuachung i a luh lio video tete le a cawlcanghnak tete cu online chungah thlah kho dingin ai tim.Vawlei cung mifim pawl nih bawmh a si lainak zong ai ruahchan i,phaisa hmuhnak lam pakhat zong a si tiah ai ruahchan fawn.

Relchap rih hmenh, Catial Ka Ngai Cang Tawite in. Atu lio thil cangmi tete tawite in ka vun tial ta ve tuah hna lai. Catial lo naak caan a vun sau i catial zong ka ngai ngamsam cang. Umharphen rel a zuammi hna caah. Nai hrawng cu vawleicung mirum bik Elon Musk bia le hla nih vawlei pi mit le hnakhaw vialte a kan tlaih dih. Aho hmanh nih kan rak ruah bal lomi Twitter pi cu a cawk diam ko. Hi hnu thla khat hnih ahcun a cawkmi aa lim lai tiah zumh a si.

Kan ar dih. Vawlei pi kan authawng aa fun biknak Twitter ngeitu hna an fair loning nih Elon ing an rak puanter ngaingai. Zalong taktak in misual hruaitu cheukhat nih duhning in an tweet lioah American Republican hruaitu upa cheukhat hna cu tweet kho loin an phih thulh hna.

President thing Donald Trump hna cu US President pi tweet kho ti lo ding zungzal in a count an phihpiak. Naite ah Elon Musk cu Trump an phihpiaknak kong ah bia an hal. A lehmi hna cu “an phih lo dingmi hrimhrim a si. An palh tuk. Hruh kal sual bia a si, tiah fak ngaiin a ti hna.

Ka onpiak than lai’ a ti. Tuan deuh ah Trump zong an hal i Twitter ah na kir ti lai maw tiah an hal i, ka kir ti lai lo. Truth Social ah ka um cang ko lai a ti hna. Asinain a kir than te ko lai tiah ka zumh. Naite ah Elon nih Party hoih in a dirhmun a langhter than.

Cu hlan ah cun Democratic Party lei deuh ah ka rak um i, President thing Obama zong ka rak vote. Asinain a tu cun Republican Party lei he kaa naih deuh cang tiah a dirhmun a langhter. A ruang cu kal sual deuh pawl kut ah DP hi a lut tuk cang tiah a peh chih.

Poilitics tiluan in a siah media tiluan in a siah DP lei kaarhlan hi a chung taktak a theimi hna caah cun thinphang ngai dirhmun ah America ram pi a umter cang. US mirum bik pa zong nih a rumnak le a thil ti khawhnak hmang bak in fairness a um than khawhnak hnga biatak tein aa zuammi hmuh khawh a si cang.

Canada zong ah Covid-19 ruangah Vaccine Mandate an rak chuah i Truck mong i khualtlawng pawl nih an rak duh lo. Canada khualipi Ottawa ah rat in duh lonak an rak langhter. Prime Minister Justin Trudeau nih Emergency Act chuah in mipi cu ralkap le rang in an cilter dih hna. Vawlei pi nih mipi zalonnak na cil dih cikcek tiah an thangchiat.
Elon Musk zong aa sum kho lo. Hitler he a tahchun colh. An pomning le an duhning in a chim lomi poah cu namchih le cilchih kha DP hna i kal pining cu a si cang. An kal sual cang tiah an hmuh cang hna. An pupa hna nih an rak zulhmi lam in an pial cang tiah Senator Rand Paul nih cun a ti hna.

A pahnihnak ah chim ka duhmi cu Ukraine le Russia kong a si. Tuan ah ka rak chimmi cu Russia nih NATO le US sinah a hal hna bantukin Ukraine cu NATO zong lut lo, Russia zong nih lak loin neutral an um lai tiin an cohlan te lai tiah ka rak zumh. Zeicatiah ahohmanh raltuk le nunnak liam kha kan duhmi a si lo.

Asinain Ukraine duhthimnak ah kan i thlak lai lo. NATO chungtel sinak cu amah duhthimnak cungah kan hngahter ko lai tiah an rak leh. Russia nih a rak i timhmi cu ka thihpheihnak hna lai i kan duhmi a cohlanpiak te ko lai tiah an rak ruah. Asinain an ruahning in lehnak an hmuh lo tikah Ukraine ramri ah khat thup in a ralkap a chiahmi hna taklawng in kir pi than ding cu ningzah seiku khat he timi kha a hmaan ding a si.

Raltuknak ah an lut law. NATO zong US zong an i palh thanmi cu Ukraine raltuknak kan lut lai lo ti kha dong loin an chim lengmang. Cu nih cun Putin ral a thatter chinchin. Rak dironh taktak hna seh law Russia zong a ningzah hmaimilhnak caah zeimaw tiin hnatlak an tuah kho hnga i nihin a cangmi vialte hi an rak cang hnga lo.

Asinain zalong tuk in Putin caah lam an rak on i atu ahcun Hell chungah Ukraine mipi cu an thlak hna. Thil sining ka theih deuh tikah ka hmuh khawhmi cu NATO le US nih hi ni le caan hi a ra te lai ti rak thei hna seh law a dawh.
Ukraine ralkap training an rak pekmi hna tuanbia hlun zoh tikah a fiang ngaingai. Training lawng rak pek hna loin hriamnam he tangka he khat thup in an bawmh hna.

European Parliament hruaitu upa hna cheukhat bia le hla ngaih tikah US an mawhchiat ngai. Ukraine mipi kut in Russia an tuk ti bantuk an chim pah lengmang. NATO ram pawl hna ca zong ah thil har a um pah tawn. US zulh lo ahcun dirkamhtu tha an ngei fawn lo. US hnu zulh ah le raltuk lengmang a hau fawn. Zei tiang dah hitihin hmailei kaar an hlan te lai ti a zohmi zong an um len hna.

Russia le Ukraine buainak zong hi US idea a si ko tiah zumh a si. An rak i ngiar lengmangmi le an i zuam lengmangmi cu atu hi US caah caan tha bik pakhat a si. Russia zong a der khawh chung in derter i thlak viar zuam dawh a si. President Joe Biden nih a ti tawn bantuk, Sanction hi hngak ko rih u, sau pi caah a si lai a rak ti. US thluak cu kan thei thlu lo i thatnak zong a chuah pi ko lai.

Khatlei cun gas, oil le thil man kaining cu lungrawk ngaingai a si ko cang. Atu lio Russia le Ukraine kong hi a fiang ngai rih lo. Russia caah cun sunghzatlak ngaingai thil a si. An sung ngaingai. Ukraine mipi tuarning le thihning cu chim awk um lo khi a si ko. Chim duhmi cu US saduhthah a tlin ahcun Russia cu a tuar ngamsam te lai. Cun Taluk caah zohchun awktlak ngaingai a si fawn lai.

Taiwan hi lak peng a duh ve i, US nih fekthup in a dir pi peng fawn. Russia nih Ukraine a tei lo i a lak khawh lo ahcun Russia cu kum sau tuk a kuah lai ti a fiang. Taluk nih Taiwan zong lak a zianh taktak lai. Russia kha a zoh lai i, Russia bantukin ka sung ve sual lai ti kha ruah loin a um kho lai lo. Russia le Ukraine a tuktermi hna hi Taluk cawnpiaknak caah maw a si lai, a si lo ah NATO – US tuaktak palh dah a si. Caan nih chim te ko she.Credit: Luther Tin Hre